Kaç BTU klima almalıyım? Metrekareye göre gerçekçi hesap

Klima montajına gittiğimde en sık duyduğum cümle: “Komşu 12.000 almış, ben de onu alayım dedim.”

Sonra bakıyorum, komşunun dairesi kuzeye bakıyor, müşterininki güneye. Aynı metrekare, tamamen farklı iki iş.

Önce tablo, sonra tabloyu bozan şeyler.

Kaba tablo

Türkiye koşullarında, ortalama yalıtımlı bir konutta:

Kapasite	Yaklaşık alan
9.000 BTU	12 – 18 m²
12.000 BTU	18 – 25 m²
18.000 BTU	28 – 38 m²
24.000 BTU	38 – 50 m²

Bu “yaklaşık” kelimesi ciddi. Metrekare tek başına yeterli bir ölçü değil, çünkü klima metrekareyi değil ısı yükünü soğutuyor.

Tabloyu değiştiren yedi şey

Cephe. Güney ve batı cepheler öğleden sonra ciddi ısı alır. Güneye bakan bir salon, aynı ölçüdeki kuzey odasına göre bir kademe üst kapasite ister.

Cam alanı. Büyük pencere, balkon kapısı, cumba — hepsi ısı girişi demek. Duvarı camdan çok olan odalarda tablodaki üst sınırı değil alt sınırı esas alın.

Kat. En üst kat, çatıdan gelen ısı yüzünden ara katlardan belirgin şekilde zorlu. Çatı katındaysanız bir kademe yukarı çıkın.

Tavan yüksekliği. Tablo 2,60-2,80 m varsayıyor. Tavanınız 3,20 ise soğutulacak hacim %20 fazla demektir.

Yalıtım. Mantolamalı bina ile mantolamasız bina arasında ciddi fark var. Eski yapı stokunda kapasiteyi biraz yukarı almak gerekiyor.

İçerideki insan ve cihaz. Her insan yaklaşık bir ampul kadar ısı verir. Bilgisayar, televizyon, mutfakla birleşik salon — hepsi yük.

Kapı açıklığı. Salonla mutfağın veya koridorun tamamen açık olduğu yerlerde soğutulan hacim gördüğünüzden büyüktür.

Küçük almak da büyük almak da hata

Bu, sahada en sık düzelttiğim yanlış anlama.

Küçük alırsanız: cihaz hedefe hiç ulaşamaz, sürekli tam güçte çalışır. Oda tam soğumaz, kompresör yorulur, fatura beklediğinizden yüksek gelir.

Büyük alırsanız — ki çoğu kişi “ne olur ne olmaz” diye büyük alıyor — cihaz odayı çok hızlı soğutup durur, sonra tekrar çalışır. Buna kısa devir deniyor ve üç sonucu var:

• Nem alınamaz. Klima nemi ancak yeterince uzun çalışırsa alır. Oda soğur ama içerisi yapış yapış kalır.
• Sıcaklık dalgalanır, konfor bozulur.
• Sık durup kalkan kompresör hem daha çok elektrik çeker hem daha çabuk yorulur.

Yani “büyük alayım da garanti olsun” mantığı burada çalışmıyor. Doğru kapasite, büyük kapasiteden iyidir.

Pratik hesap

Kaba bir başlangıç için: metrekare × 600 BTU. Sonra şu düzeltmeleri yapın:

• Güney/batı cephe veya geniş cam → +%15
• En üst kat → +%15
• Tavan 3 m üzeri → +%10
• Mantolamasız eski bina → +%10
• Kuzey cephe, gölgede, iyi yalıtımlı → −%10

Örnek: 22 m² güney cepheli, en üst kat salon. 22 × 600 = 13.200 → cephe için +%15 = 15.180 → üst kat için +%15 = 17.457 Sonuç: 18.000 BTU. Aynı oda kuzey cephede ve ara katta olsaydı 12.000 yeterdi.

İki not

Inverter mi, sabit devirli mi? Inverter cihaz kapasitesini oda ihtiyacına göre ayarlayabildiği için kısa devir sorununu büyük ölçüde yaşamaz ve uzun vadede daha ekonomiktir. Kapasite seçiminde biraz daha bağışlayıcıdır ama yine de doğru kapasiteyi seçmek gerekir.

Salon + oda tek klimayla olmaz. “Kapıyı açık bırakırım, öbür odayı da soğutur” fikri işe yaramıyor. Klima gördüğü hacmi soğutur; kapalı bir kapının arkasına hava göndermez. İki oda istiyorsanız ya iki cihaz ya multi sistem gerekiyor.

Emin olamıyorsanız

Odanın metrekaresini, cephesini, katını ve tavan yüksekliğini yazın; hangi kapasitenin doğru olduğunu söyleyeyim. Yanlış kapasiteyle alınmış bir klimayı sonradan düzeltmenin yolu yok — cihazı değiştirmek gerekiyor.

Montaj yaptırırken de dış ünitenin konumu, bakır boru mesafesi ve tahliye hattının eğimi kapasite kadar önemli. Bu konuları klima servisi sayfasında ayrıca anlattım.